Fevia, Comeos en Fostplus: “Zwerfvuil is een groot probleem dat niet via gekleurde visie opgelost raakt”

0
107

Fevia, Comeos en Fost Plus zijn niet opgezet met het artikel van vandaag, vrijdag 30 april in de krant Het Belang van Limburg. Ze verwijten de krant dat er slechts een oplossing aan de lezers werd aangeboden: het statiegeldsysteem. Professor in de statistiek Gino Verleyen is vernietigend over de aanpak van de onderzoeksprocedure van de krant en vindt dat het geen correct beeld geeft over de mening van de Vlaming in deze problematiek.

Fost Plus, Comeos en Fevia hebben de vragenlijst voorgelegd aan professor Statistiek Gino Verleye van de UGent, expert in consumentenbevragingen. Zijn oordeel over de enquête is vernietigend: De samenstelling van deze steekproef is niet representatief voor de mening van ‘de Vlaming’ of ‘de Limburger’. De vraagstelling gaat exclusief over statiegeld en er wordt niets gevraagd over statiegeld in vergelijking met andere oplossingen om iets aan zwerfvuil te doen. Zo krijg je geen genuanceerd beeld. Als er dan nog rekrutering was van mensen uit een bepaalde hoek dan is de som snel gemaakt: dit is absoluut geen wetenschappelijk correct beeld en zegt mijns inziens niets over de mening van de Vlaming.”

Afval is een hardnekkig maatschappelijk probleem dat terecht veel woede oproept bij burgers die een schoon milieu willen, bij lokale overheden die verantwoordelijk zijn voor het opruimen ervan en bij bedrijven die belangrijke stappen zetten om de impact van hun verpakkingen te beperken. Kortom, iedereen is voorstander van minder afval. Het is duidelijk dat er oplossingen moeten worden gevonden. Helaas wordt het feit dat er verschillende oplossingen mogelijk zijn, elk met zijn eigen voor- en nadelen, door de voorstanders van statiegeld gemakkelijk over het hoofd gezien. En dat is problematisch, want alleen een evenwichtig debat waarin alle opties kritisch worden bekeken, kan soelaas bieden.

Fost Plus, Fevia en Comeos (de vereniging van de voedingsindustrie en -handel) pleiten ervoor dat de bestaande situatie in ons land in rekening wordt genomen. Wij kunnen niet aanvaarden dat lobby-organisaties zoals de Statiegeldalliantie, die door buitenlandse fabrikanten van terugname-machines worden betaald, het gesprek in één richting sturen. Zij zijn slechts geïnteresseerd in één mogelijke oplossing – statiegeld – en niet in een genuanceerd debat dat ook de nadelen van zo’n systeem in onze Belgische context belicht. Het valt dan ook te betreuren dat een Belgische krant zoals het Belang van Limburg dit eenzijdige verhaal ondersteunt met een onwetenschappelijk lezersonderzoek dat enkel statiegeld als mogelijke oplossing voorstelt.

Statiegeld werkt in bepaalde landen

Comeos, Fevia en Fost Plus hebben deze uitdaging onderkend en werken aan oplossingen die aangepast zijn aan ons land. Wij zijn ook bereid om constructief verder te praten over alternatieve trajecten. Trajecten die het bestaande systeem niet ondermijnen. Trajecten die voortbouwen op bestaande beleidskeuzes. Wij moeten ook erkennen dat er meerdere wegen naar Rome leiden, elk met zijn eigen voor- en nadelen. Statiegeld in sommige landen zonder efficiënt inningssysteem hebben zeker een impact, maar we mogen niet blind zijn voor de potentiële nadelen van een dergelijk systeem in ons land:

België heeft een PMD-zak

Zijn wij bereid onze gemakken op te geven? Vandaag heeft iedereen de mogelijkheid om zijn plastic blikjes en flesjes thuis te scheiden met PMD, die dan netjes aan de deur worden opgehaald. Al te gemakkelijk wordt vergeten dat niet iedereen bereid is dit gemak op te geven. Een retoursysteem houdt in dat de verpakking thuis moet worden gehouden om met de hand, vrijwel intact (!), in een retourautomaat te worden gestopt, waarna het retourbedrag aan de kassa verkregen wordt. Men kan zich afvragen of dit een stap terug is ten opzichte van het huidige systeem.

Nieuwe mentaliteit?

Zal het echt de mentaliteit veranderen van de minderheid van mensen die afval weggooien? Het is hoogst onwaarschijnlijk dat de weinige mensen die nu nog verpakkingen en andere voorwerpen langs de weg gooien, daarmee zullen ophouden omdat je hen statiegeld kunt vragen. Het is veel waarschijnlijker dat er een soort schaduweconomie zal ontstaan, die sociaal kwetsbare mensen ertoe zal aanzetten andermans afval weg te gooien. In die zin hebben zelfs de landen die statiegeld heffen nog steeds een afvalprobleem, zij het in andere verpakkingen en producten. Bovendien blijkt uit cijfers van Noorwegen dat zij, net als wij, een inzamelingsdeficit van 10% hebben voor plastic drankflessen. Hoe kan hun systeem dan efficiënter zijn dan het onze?

Statiegeld brengt meerkost mee

Zijn wij bereid de extra kosten te betalen, of blijven wij meer uit ons buurland kopen? Momenteel dragen bedrijven de kosten van selectieve inzameling, sortering en recyclage van huishoudelijk verpakkingsafval. De maatschappelijke kosten van de recyclageketen voor huishoudelijke verpakkingen in België behoren tot de laagste in Europa, terwijl wij tot de koplopers behoren wat de totale recyclagepercentages betreft.  De meerkost voor het opzetten en het beheren van een bijkomend inzamelsysteem zal bovenop de 0,05, 0,15 of 0,25 euro aan statiegeld op de verkoopsprijs van de betreffende producten komen.  Dit is een bedrag dat theoretisch kan worden terugbetaald, maar dat niettemin een negatief effect heeft op onze concurrentiepositie en meer grensoverschrijdend winkelen aanmoedigt.

Verpakkingen naast de met statiegeld getaxeerde producten?

Hoe zit het met de gevolgen voor de recycling van alle andere verpakkingen? Heeft het zin om een tweede parallel inzamelingssysteem in te voeren voor alleen bepaalde soorten verpakkingen, naast een bestaand systeem dat goed werkt? De nieuwe blauwe zak haalt nu een inzamelingspercentage van 89% voor plastic drankflessen, wat in overeenstemming is met de resultaten van de meest succesvolle statiegeldsystemen. Zelfs in Noorwegen wordt 89% van de plastic drankflessen via statiegeld inleverpunten ingezameld (gegevens: Infinitum 2019)! Daarnaast biedt de nieuwe blauwe PMD-zak een inzamel- en recyclingoplossing voor alle andere verpakkingsmaterialen (kunststoffen). Met de totale recyclingcijfers lopen we voorop in Europa. De efficiëntie van de recyclageketen in de stroomafwaartse schakels garandeert bovendien een maximale recycleerbaarheid van de grondstoffen.

Holistische aanpak

Betekent dit dat het huidige Belgische inzamelsysteem geen nadelen heeft? Of dat we denken dat de blauwe zak alleen maar afval verwijdert? Neen, Comeos, Fevia en Fost Plus staan volledig achter de noodzaak om een oplossing te vinden voor het complexe afvalprobleem. Dit zal echter alleen mogelijk zijn als we erkennen dat er niet één perfecte oplossing bestaat en dat we geen oplossingen uit andere landen kunnen kopiëren en plakken. Wij zijn voorstander van een holistische aanpak waarbij elke partij haar verantwoordelijkheid neemt: de burger, de plaatselijke autoriteiten en het bedrijfsleven. Wij proberen dus een onpartijdig debat te voeren en oplossingen te vinden voor de oorzaken van dit gedragsprobleem, rekening houdend met de plaatselijke realiteit.

zie artikel

Het bericht Fevia, Comeos en Fostplus: “Zwerfvuil is een groot probleem dat niet via gekleurde visie opgelost raakt” verscheen eerst op Professioneel magazine voor de Belgische levensmiddelen- of voedingsindustrie.

Vorig artikelDuurzaam reclamebeleid Amsterdam: in metrostations geen reclame meer voor benzineauto’s en dumptickets
Volgend artikelGroot Vleeshuis gesloten: EROV zoekt geschikte pop-up

LAAT EEN REACTIE ACHTER

Please enter your comment!
Please enter your name here